ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಅಧಿಕ ಮಾಸದ ಉದ್ದೇಶ ಶಿಥಿಲವಾದ ಚಾಂದ್ರ ಸೌರ ಕಾಲಗಣನೆಯ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರುವುದು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದ ವಿಚಾರವೇ ಆಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು 330 ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಫೆಬ್ರವರಿ 18ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಸಂತದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರ ಮಾಸ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಎರಡೆರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಂದರಂತೆ ಗ್ರೀಷ್ಮ, ವರ್ಷಾ, ಶರತ್, ಹೇಮಂತ ಶಿಶಿರ ಋತುಗಳು ಬರಬೇಕು. ಆದರೆ ಈಗ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಸೌರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಚೈತ್ರಾದಿ ತಿಂಗಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವ ಋತುಗಳು ಇರಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗದೆ ಇರಬೇಕಿದ್ದರೆ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಿಸದೆ ಕ್ರಾಂತಿವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ 18ರ ಆಸುಪಾಸು ಸೂರ್ಯನು 330 ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ದಾಟಿದ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗುವ ತಿಂಗಳನ್ನು ಚೈತ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 330 ಡಿಗ್ರಿಯ ಈ ಹಂತಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ಚೈತ್ರ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಅದು ಅಧಿಕ ಚೈತ್ರವಾಗಿ ನಂತರದ ತಿಂಗಳು ನಿಜ ಚೈತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚೈತ್ರ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಮಾಸ ಆಗುವುದು. ಎಂದಾದರೂ 330 ಡಿಗ್ರಿಯ ಹಂತದ ನಂತರ ಫಾಲ್ಗುಣ ಆರಂಭವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಕ್ಷಯಮಾಸ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಹೀಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಇಲ್ಲ.
ಒಂದು ವೇಳೆ 2027ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಈ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯಂತೆ 2027ರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 18ರ ನಂತರ ಮಾರ್ಚ್ 9ಕ್ಕೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಫಾಲ್ಗುಣ ತಿಂಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಅದು ಚೈತ್ರ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮಾಸವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಲ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಾಗ 2029ರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 18ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ 14 ತಾರೀಕಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಚೈತ್ರವು ಅಧಿಕ ಮಾಸವಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್ 16ರಿಂದ ನಿಜ ಚೈತ್ರ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಈಗಿನಂತೆಯೇ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಗಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರತೀ ಸಲ ಅದು ಚೈತ್ರವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು ಆಯಾ ತಿಂಗಳುಗಳ ತಿಥಿ ಪ್ರಕಾರ ಈಗಿನಂತೆಯೇ, ಆದರೆ ಋತುಮಾನ ಪ್ರಕಾರ ಇರುತ್ತವೆ. ಹೋಲಿಕೆಗಾಗಿ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಗಣನೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಬಂದಿರುವುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಬೇರೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಯಾರಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಂಥ ಋತುಮಾನ ಸ್ನೇಹಿ ಪಂಚಾಂಗಗಳು ಬಂದರೂ ಬರಬಹುದು. ಬರಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸೋಣ.